TÓNLISTARDAGAR Dómkirkjunnar eru nú haldnir í tuttugasta sinn. Sú venja hefur verið iðkuð að fá til flutnings ný tónverk og að þessu sinni varð fyrir valinu Þuríður Jónsdóttir tónskáld, sem hefur verið búsett á Ítalíu í rúman áratug, sem flautuleikari og tónskáld. Framlag hennar til tónlistardaga Dómkirkjunnar í upphafi vetrar 2001 var verkið Rauður hringur en texti þess er dreginn að úr ýmsum áttum, úr ítalskri ballöðu eftir E. Pagliarani, Biblíunni (Predikaranum, 3. bréfi Jakobs og sálmunum), Spámanninum eftir K. Gibran og broti úr ljóði eftir Saint-John Perse.

Þuríður notar rafhljóðin bæði sem undirleik og samleik á móti kór og einsöngvurum og sem millispil er hreint rafverk. Fyrsti hluti verksins er mjög þétt unninn, á köflum „kaótískur“ en markviss er þessi fjöltóna þáttur mjög áhrifamikill. Andstæða þessa er hreinn og hljómfagur kórþáttur án undirleiks og síðan tekur við einsöngur.

Á eftir nokkuð hvössum milliþætti rafhljóða, er leiðir mjög skemmtilega yfir í undirleik fyrir kórinn, sem læðist inn í lagið, syngja fyrst karlaraddir og við tekur fallegur kórkafli, er aftur fær á sig kaótíska hljómmynd með einsöngvurum og kór. Niðurlag verksins er tekið úr Sálmunum og er lýsandi fyrir lok þess. „Engin ræða, engin orð, ekki heyrist raust þeirra. Og þó fer hljómur þeirra um alla jörðina.“ Rauður hringur er áhrifamikið sampil rafhljóða og söngs, vel samið verk, einfalt í formi en tónferlislega oft flókið. Svo sem dæmt verður af fyrstu hlustun var frumflutningurinn mjög sannfærandi og vel útfærður hjá kór og einsöngvurum, undir stjórn Matreins H. Friðrikssonar.

Alina Dubik söng þrjú rússnesk sönglög, eftir Glinka og Rimskí-Korsakov, falleg og viðkvæm sönglög er hún söng sérlega fallega. Lögin eftir Glinka voru Sofðu, engillinn minn og Lævirkinn en eftir Rimskí-Korsakov Hvað mig dreymir. Fallegur undirleikurinn á píanó var í höndum Hrefnu Eggertsdóttur. Alina Dubik söng einnig mjög fallega sinn einsöng í kórverki eftir Mendelssohn, við íslenskaðan texta Kristjáns Vals Ingólfssonar.

Áður en hið nýja verk Þuríðar Jónsdóttur var flutt aftur, svo sem venja er á tónlistardögum Dómkirkjunnar, flutti Dómkórinn tónverk sem ber íslenska nafnið Eitt er orð Guðs, sem Kristján Valur þýðir en í efnisskrá er hugsanlegt að nafn ljóðskáldsins Jean Racine (ekki Racie) hafi verið misritað, nema rétt sé. Racine, ásamt Corneille, voru mestu leikritaskáld Frakka og samtímamenn Lullys. Hvað um það, þá var þetta fallega kórverk sérlega vel sungið. Dómkórinn er skipaður góðu söngfólki og var athyglisvert hversu fjölskipaðar karlaraddirnar voru og er greinilegt, að kórinn hefur eflst mjög og sýndi það, svo ekki verður um villst, sérstaklega í verki Þuríðar, að kórinn er í fínu formi og mun fá tækifæri til að sýna það enn betur á tónleikum kórsins í Landakotskirkju, Kirkju Krists konungs, 14. nóvember, þar sem flutt verður nútímatónlist og kantata eftir J.S. Bach.

Þetta voru sérlega góðir tónleikar og munu verða mörgum eftirminnilegir fyrir frábært tónverk Þuríðar Jónsdóttur, Rauður hringur, þar sem teflt er saman rafhljóðum og kórsöng, sem féllu einstaklega vel saman í sannfærandi tónferli, er byggist á sambræðslu tónalla og ótónalla tónhugmynda, nokkuð sem er að verða mikilvægur grunnur þess sem nýjast er að gerast þar sem fræðilega bundnar tónferlisaðferðir eru ekki lengur meginmarkmið tónrænnar sköpunar.

Jón Ásgeirsson

Dagskrá Tónlistardaga 2001